ပင္စိမ္းပင္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ နွံ႔အျပားတြင္ ေပါက္ေရာက္ျပီး အပူပိုင္း ေဒသတြင္ ပိုမို၍ ေပါက္တတ္ၾကသည္။
ပင္စိမ္းပင္သည္ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေရာက္ေသာ အပင္ ျဖစ္သည္။ စိုက္ပ်ိဳး၍လည္း ရသည္။ မ်ိဳးေစ့မွ တဆင့္ အပင္စိုက္ရန္ လြယ္ကူေသာ အပင္ ျဖစ္သည္။ ေျမၾသဇာ အထူး မလိုအပ္လွေပ။ တႏွစ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္၊ သံုးႀကိမ္ အရြက္ကို ရယူႏိုင္၏။ ေနာက္က်လွ်င္ အလိုလို ေၾကြက်သြားသျဖင့္ ဂရုျပဳဖို႔ လိုအပ္လွေပသည္။ အရြက္ႏွင့္ အေစ့ကို ေဆးအျဖစ္ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၾကသည္။
ပင္စိမ္းပင္သည္ အပင္ငယ္မ်ိဳး ျဖစ္ျပီး အျမင့္ႏွစ္ေပမွ သံုးေပခန္႔ အထိ ရွိ၏။ အရြက္မွာ ေသးျပီး စိမ္းလ်က္ ႏူးညံ႔၏။ ရြက္နားမွာ လႊသြားပံုရွိသည္။ အပြင့္ျဖဴ ကေလးမ်ား ပြင့္တတ္ကာ ရနံ႔မွာ အလြန္ေမႊးသျဖင့္ အခ်ိဳ႔သူမ်ားမွာ ယင္းခ်က္ရာတြင္ အေမႊးနံ႔ရေစရန္ ဟင္းခတ္၍ အုပ္ကာ ခ်က္စားၾကသည္။ အပြင့္မ်ားသည္ အခို္င္လိုက္ပြင့္၍ ပြင္ခ်ပ္မ်ားေပၚတြင္ အေမြးႏုကေလးမ်ား ရွိသည္။ တေပါင္း တန္ခူးလမ်ား၌ ပြင့္တတ္ၾကသည္။ အရသာမွာ ပူစပ္ေသာ အရသာျဖစ္ကာ ပင္စိမ္းမ်ိဳးအေနျဖင့္ ပင္စိမ္းျဖဴ၊ ဟင္းစားပင္စိမ္း၊ ပင္စိမ္းနက္၊ ပင္စိမ္းညိဳ၊ ပင္စိမ္းႀကီး၊ ဗလရွင္ကင္ဟူ၍ ပင္စိမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကသည္။
ျမန္မာေဆးက်မ္း အလိုအရ ပင္စိမ္းသည္ ပူ၏၊ စပ္၏၊ အနည္းငယ္ခါး၏၊ ေလသလိပ္ကို ႏိုင္၏၊ ဆီးကိုႏိုင္၏၊ ေလကိုသက္ေစျပီး ေသြးကို တက္ေစႏိုင္သည္၊ ရင္က်ပ္နာ၊ အစာမေၾက၊ ခၽြဲက်ပ္နာတို႔ကို ႏိုင္၏၊ ေခ်ာင္းဆိုးနာ၊ ပိုးနာ၊ ထိုးက်င္ေသာအနာကို ပယ္ႏိုင္၏။
အစာေၾကာျခင္း၊ ခံတြင္းေကာင္းျခင္း၊ အနံပေကာင္းျခင္း၊ အသံသာျခင္း၊ အသက္ရွည္ျခင္းကို ရရွိေစသည္။ လူကို အက်ိဳးပြား ေစသည္။
ပင္စိမ္းရြက္ ပင္စိမ္းအေစ့မ်ားကို ျမန္မာ့ေဆးဝါးအျဖစ္ အသံုးျပဳပံုမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။
(၁)နားကိုက္=ပင္စိမ္းရြက္ကိ
(၂)သြားကိုက္=ပင္စိမ္းသတၳဳရ
(၃) ကေလး ေက်ာပူ ေခါင္းပူ=ပင္စိမ္းရြက္နဲ႔ ကြမ္းရြက္ ဆတူယူ၍ က်ပ္ခိုးႏွင့္ နႏြင္းမႈန္႔ အနည္းငယ္ျဖင့္ ေရာႀကိတ္ျပီး လိမ္းေပးပါ။ (တကုိယ္လံုး ခပ္ပါးပါး လိမ္းေပးပါ)
(၄)ေခါင္းတျခမ္းကိုက္= ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ညႇစ္ရည္ကို ယူ၍ နားထင္ႏွင့္ နဖူးတြင္ လိမ္းေပးပါ။
(၅) ဆီးခ်ဳပ္၊ ဆီးေအာင့္၊ အသည္းေရာင္၊ အသားဝါ= ႏွမ္းေစ့ႏွင့္ ပင္စိမ္းေစ့ကို ဆတူႀကိတ္ျပီး ထန္းလ်က္နဲ႔ ေတ၍ ဆီးကင္းေလာက္ အလံုးေလးမ်ား လံုးထားပါ။ ေျခာက္ေအာင္ ေနလွန္းျပီး နံနက္-ည တလံုးက်စီ စားေပးပါ။ ထိုသို႔ စားေပးျခင္းျဖင့္ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ၊ ျမင္းသရိုက္နာ ေရာဂါမ်ား ေပ်ာက္၏။
(၆) သားသမီး ေဝးလိုေသာ္=ပင္စိမ္းရြက္ လက္တြင္းတဆုပ္ ျပုတ္ရည္တပန္းကန္ကို ဥတုေသြး လာျပီးသည့္ေနာက္ သံုးရက္ ဆက္တိုက္ ေသာက္ေပးပါ။
(၇) အဖ်ားနာတာရွည္= နံနက္ေစာေစာ ပင္စိမ္းရြက္သတၳဳရည္ ေၾကြဇြန္းသတၳဳရည္ တဇြန္းက် ေသာက္ေပးပါ၊ အဖ်ား က်သြားပါမည္။
(၈) ငွက္ဖ်ား= ပင္စိမ္း လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ေလး-ငါးရြက္မွ်ကို ငရုတ္ေကာင္းေစ့အနက္ သံုးေစ့၊ တပတ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိ္မ္ မွန္မွန္ေသာက္ေပးပါ။
(၉) ေပြးနာ၊ အေရျပား ယားနာ=ပင္စိမ္းရြက္ကို သံပုရာရည္ႏွင့္ ေရာျပီး ညက္ေနေအာင္ ေထာင္းပါ၊ ထိုေထာင္းထားသည့္ အရြက္ျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပးပါ အံုေပးပါ။
(၁၀)အစာမေၾက၊ ဝမ္းကိုက္= ပင္စိမ္းရြက္ ျပဳတ္ရည္ကို ေသာက္ေပးပါ။ သတၳဳရည္ ေသာက္ေပးပါ။
(၁၁) လည္ေခ်ာင္းနာ၊ အသံဝင္= ပင္စိမ္းေစ့ (ပင္ပြား)ကို ေရစိမ္၍ ထိုေရကို ေသာက္ေပးပါ။
(၁၂) အိုင္းအနာ၊ အဖုအနာ= ပင္စိမ္းရြက္ ျပဳတ္ရည္ကို အဖုအနာမ်ားႏွင့္ အိုင္းနာမ်ား အေပၚ ဖန္ရည္ ေဆးေပးပါ။ အနာ၌ ပိုးတြယ္ခဲ့လွ်င္ ပင္စိမ္းရြက္ေျခာက္ မႈန္႔ကို ျဖဴးေပးပါ။
(၁၃) အေရျပား အနာမ်ား= (အေရျပား ေရာဂါ ဟူသမွ်) ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ (၅၀)က်ပ္သား၊ ႏွမ္းဆီ (၁၅)က်ပ္သား ေရာ၍ မီးမွ်ဥ္းမွ်ဥ္းႏွင့္ ေရခန္းသည္အထိ ခ်က္ေပးပါ။ ထိုဆီျဖင့္ အေရျပားနာ၊ ယားယံနာ ဟူသမွ် လိမ္းေပးပါ။ ယင္းဆီသည္ ေရေႏြး အၾကမ္းပန္းကန္ တလံုးထဲသို႔ ဆီႏွစ္စက္ သံုးစက္ခ်ေပးျပီး ပူပူေလး မႈတ္၍ ေသာက္ေပးပါက ႏွာေစး အေအးမိ ေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါမ်ားကိုပင္
(၁၄)ဗိုက္ေၾကာျပတ္= (ကုိယ္ဝန္ေဆာင္) ဗိုက္ေၾကာျပတ္ျပီး ယားယံေနပါက ပင္စိမ္း ရြက္ေျခာက္မႈန္႔ ျဖဴးျပီး ပြတ္သပ္ေပးပါ။
(၁၅) ဝက္ျခံ၊ တင္းတိပ္၊ ညႇင္း၊ အျဖဴကြက္=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို လိမ္းေပးပါ။
(၁၆) ကေလး သန္က်=ပင္စိမ္းသတၳဳရည္ကို တိုက္ေပးပါ။
(၁၇) နားအူ၊ နားကိုက္၊ နားျပည္ယို= ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို ဇြန္းျဖင့္ထည့္၍ မီးျဖင့္ အပူေပးပါ။ ထိုသတၳဳရည္ ေႏြးေႏြး ႏွစ္စက္ သံုးစက္ခန္႔ ထည့္ပါ။
(၁၈)ႏွာေခါင္းႏွာပိတ္၊ ႏွာေခါင္း အတြင္းေျမႇးေရာင္= ပင္စိမ္းရြက္ကို အေျခာက္လွန္းျပီး ညက္ေနေအာင္ အမႈန္႔ေထာင္းပါ။ ႏွာေဆးအျဖစ္ အသံုးျပဳပါ။
(၁၉) ငွက္ဖ်ားတုန္ခ်မ္း= ပင္စိမ္းအျမစ္ကို ေရသံုးခြက္ တခြက္တင္ က်ိဳျပီး ေသာက္ေပးပါ။ ေခၽြးထြက္လာျပီး အဖ်ား က်သြားပါမည္။
(၂၀) ပ်ား၊ ပုရြက္ဆိတ္၊ ကင္း အဆိပ္ရွိအေကာင္ ကိုက္လွ်င္=ပင္စိမ္းပင္ ပဥၥငါးပါးကို ထုေထာင္းျပီး အံုေပးပါ။
(၂၁) လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ပန္းနာ၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုး= ပင္စိမ္းပြင့္ အတ့လိုက္ကို ခ်င္းေျခာက္၊ ၾကက္သြန္နီႏွင့္ ထုေထာင္း၍ ပ်ားရည္ႏွင့္ ေရာ၍ လွ်က္ေပးပါ။ သလိပ္မရသည့္ ေခ်ာင္းဆိုးနာမ်ား ေပ်ာက္ကင္း ေစပါသည္။
(၂၂) သားသမီး ေဝးလိုေသာ= အမ်ိဳးသားမ်ား ပင္စိမ္းရြက္ဆယ္ရြက္ကို ေန႔စဥ္ စားေပးပါ။ က်န္းမာေရးကို လံုးဝမထိခိုက္ေစဘဲ ပိုမို၍ သြက္လက္ထက္ျမက္ေစေၾကာင္း အိႏၵိယ ေဆးသုေတသနမွ ထုတ္ႏုတ္ ေဖာ္ျပခဲ့၏။
(၂၃) ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္= ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို ပ်ားရည္ႏွင့္ ဆတူေရာျပီး တေန႔သံုးႀကိမ္ ေသာက္ေပးပါ။ သလိပ္ရႊင္ျပီး ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေစ၏။
(၂၄)အစာအိမ္ အခ်ဥ္ေပါက္ ေလနာ= ပင္စိမ္းရြက္ေျခာက္ကို ေရေႏြးစိမ္၍ ေရေႏြးၾကမ္း ေသာက္သလို ေသာက္ေပးပါ၊ ကေလးမ်ား ေလထိုး၊ ေလေအာင့္ေရာဂါပါ ေပ်ာက္ကင္း ေစႏိုင္ပါသည္။
(၂၅) အေအးမိ၊ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုး= ပင္စိမ္းရြက္အစိုကို သံုးခြက္တခြက္တင္ က်ိဳျပီး ပူပူေလး ေသာက္ေပးပါ။ တုပ္ေကြး ေရာဂါမ်ားကိုပင္ ေပ်ာက္ကင္း ေစႏိုင္ပါသည္။
(၂၆) အဆုတ္ေရာဂါ၊ ပန္းေသ ေရာဂါ၊ မ်က္စိေရာဂါ၊ ေခ်ာင္ဆိုးပန္းနာ= ေမ်ာက္သားကို ကင္၍ ပင္စိမ္းႏိုင္ႏို္င္ႏွင့္ ေၾကာ္စားပါ။
(၂၇) ေလငန္း၊ ေလျဖတ္၊ အဆစ္ေရာင္=ပင္စိမ္း ပဥၥငါးပါးကို ေရေႏြးေဖ်ာ၍ အေငြ႔ကိုရွဴေပးပါ။
(၂၈)ေျမြႏွင့္ အဆိပ္ရွိသတၱဝါ ကိုက္ခဲပါက= ပင္စိမ္းရြက္ႏွင့္ ပ်ဥ္းေတာ္သိမ္ ရြက္ကို ဆတူႀကိတ္၍ ဆီးသီးလံုးခန္႔ နံနက္တလံုး၊ ညတလံုး စားေပးပါ။ ကိုက္ခံရသည့္ ဒဏ္ရာတြင္ ႀကိတ္ဖတ္ကို အံု၍ အဝတ္ျဖင့္ စည္းေပးပါ။
(၂၉) သူငယ္နာ ေက်ာပူ ေခါင္းပူ= ပင္စိမ္းရြက္၊ ကြမ္းရြက္၊ နႏြင္းမႈန္႔၊ က်ပ္ခိုး အနည္းငယ္ ေရာႀကိတ္၍ ကေလးကို ခပ္ပါးပါး လိမ္းေပးပါ။ ဦးေခါင္းမွ ေျခဖ်ားအထိ သပ္ခ်ေပးပါ။
(၃၀) မီးဖြားျပီးစ အပုပ္ဆန္=ပင္စိမ္းရြက္ ေၾကာ္စားပါ။
(၃၁) ပန္းေသ၊ ပန္းညႇိဳး၊ ဝမ္းပ်က္=ပင္စိမ္းရြက္ကို ငါးခူ၊ ငါးက်ည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ ဆိတ္သား၊ ခိုသားႏွင့္ျဖစ္ေစ ေၾကာ္စားေပးပါ။ (သို႔) ငါးပေနာ္ႏွင့္ ေၾကာ္စားပါ။
(၃၂) ဆီးေရာဂါ= ပင္စိမ္းရြက္ရည္ လိမ္းေပးပါ။ အပူျငိမ္းျပီး အဆိပ္ကို ေၾကေစသည္။
(၃၃) ကင္းျမီးေကာက္ကိုက္= ပင္စိမ္းရြက္ ႀကိတ္၍ အံုေပးပါ။
(၃၄) ေခ်ာင္းဆိုးနပန္းနာ=ပင္စိမ္
(၃၅)သလိပ္ကပ္ ခၽြဲက်ပ္=ပင္စိမ္းရြက္ကို လက္တဆုုပ္ခန္႔ခူး၍ အရည္ထြက္ေစရန္ ႀကိတ္ေျခ ညႇစ္ေပးပါ။ ထြက္လာသည့္ အရည္အား ေရက်က္ေအးႏွင့္ ေသာက္ေပးပါ။ တေန႔လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ေပးပါ။ ေန႔လယ္မြန္းတည့္ ေသာက္ပါ။ သံုးရက္ ဆက္ေသာက္ေပးပါ။
(၃၆) ဆီးေရာဂါ၊ ေသြးအက်ိတ္ အခဲေရာဂါ၊ ဆီးပုပ္၊ ဓာတ္ပုပ္၊ သလိပ္ပုပ္= ပင္စိမ္းအေစ့ကို အေျခာက္လွန္းျပီး အနည္းငယ္ ေထာင္းပါ၊ ႏြားႏို႔ သၾကားတို႔ႏွင့္ ေဖ်ာ္ေသာက္ေပးပါ။ အထက္ပါ ေရာဂါမ်ားသာမက ေသြးအက်ိတ္အခဲ ေရာဂါမ်ားပင္ ေပ်ာက္ကင္း ေစပါသည္။
(၃၇) ဆီးေအာင့္၊ အေမာသက္သာ= ပင္စိမ္းေစ့ကို သၾကားရည္ႏွင့္ ေဖ်ာ္ရည္ျပဳ၍ ေသာက္ေပးပါ။
(၃၈) မစားခ်င္၊ မေသာက္ခ်င္၊ အစာအိမ္ေလနာ၊ ဝမ္းနာ=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ျပဳ၍ ေသာက္ေပးပါ။
(၃၉) ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ႏွမ္းေစ့= ပင္စိမ္းႏွင့္ ထန္းလ်က္ကို ဆတူႀကိတ္၍ ပ်ားရည္ႏွင့္ေတပါ။ နံနက္ တလံုး၊ ညအိပ္ရာဝင္တလံုး စားေပးပါ။ ထိုသို႔ စားေပးျခင္းျဖင့္ သြားဖံုးေရာင္ျခင္း၊ သြားကိုက္ျခင္း၊ နားကိုက္ျခင္းမ်ားအျပင္ ေပြး၊ ဝဲ၊ ႏွင္းခူနာႏွင့္ ျမင္းသရိုက္ေရာဂါမ်ားကိုပါ ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။
(၄၀) သားက်ည္းကိုက္၊ သားအိမ္ေလွ်ာ၊ ႏို႔ေခ်ာင္းပိတ္၊ ဆီးေအာင့္ =ပင္စိမ္းရြက္ကို ငါးက်ည္းေျခာက္ႏွင့္ ေၾကာ္စားေပးပါ။ ထိုသို႔ စားေပးျခင္းျဖင့္ မီးဖြားျပီးစ အပုပ္ဆန္ တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားပင္ ေပ်ာက္ကင္းေစ ပါသည္။ အစားမွား၍ ေဆးမွား၍ ေအာ့အန္ျခင္းမ်ားကိုပင္ ေပ်ာက္ကင္း ေစ၏။
ပင္စိမ္း၏ ဂုဟ္အစြမ္းအက်ိဳးမ်ားကား မ်ားျပားလွပါသည္။ ဉာဏ္ရွိသလို စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္
ေရာဂါမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းေစသည့္ ပင္စိမ္းရြက္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။
ကသစ္ဦး(က်ိဳင္းတံု)
